Γράμμα 16

Από το βιβλίο "«Γράμματα σε Μία Νεαρή Φίλη»"

  Πώς τα πας; Είναι οι μέρες σου γρήγορες σαν αστραπή; Ζεις μέσα σε μια μέρα, χιλιάδες χρόνια; Είναι παράξενο το πόσο πραγματικό πρόβλημα είναι για τους περισσότερους ανθρώπους η βαρεμάρα. Πρέπει να κάνουν κάτι συνέχεια, να απασχολούνται με κάτι, κάποια δραστηριότητα, μ' ένα βιβλίο, στην κουζίνα, με τα παιδιά ή με το Θεό. Αλλιώς, μένουν μόνοι τους με τους εαυτούς τους, πράγμα πολύ βαρετό. Όταν μένουν με τον εαυτό τους γίνονται εγωκεντρικοί, μπλέκονται, αρρωσταίνουν ή γίνονται βαρύθυμοι. Ένας νους που δεν είναι απασχολημένος -όχι ένας αρνητικός άδειος νους,  αλλά ένας ουδέτερος, ξύπνιος νους-  είναι ένας πράος νους που έχει άπειρες δυνατότητες. Οι σκέψεις δεν είναι δημιουργικές, είναι πληκτικές, μάλλον κουτές. Μπορεί μια σκέψη να είναι έξυπνη, αλλά η εξυπνάδα είναι το ίδιο μ' ένα κοφτερό εργαλείο: γρήγορα φθείρεται· γι' αυτό οι έξυπνοι άνθρωποι είναι ανιαροί. 

  Άφησε το νου σου χωρίς καμιά απασχόληση, χωρίς να του δίνεις σκόπιμα δουλειά· αυτό μην το καλλιεργείς, αλλά άφηνέ το να συμβαίνει. Διάβασέ το ετούτο συνειδητά κι άφησέ  το να συμβεί. Το να σου πουν ή να διαβάσεις για τον μη απασχολημένο νου είναι σπουδαίο, αλλά είναι και πώς το διαβάζεις και πώς τ' ακούς.

  Εκείνο που έχει σημασία είναι να κάνεις το σωστό είδος ασκήσεων, να κοιμάσαι καλά και η μέρα σου να έχει νόημα. Αλλά γλιστράει κανείς τόσο εύκολα στη ρουτίνα, κι ύστερα λειτουργεί με βάση το εύκολο μοντέλο της αυταρέσκειας ή με το μοντέλο του να εξαναγκάζεις το εαυτό σου να κάνει το σωστό. Όλα όμως τα μοντέλα απονεκρώνουν, οδηγούν σε αργό μαρασμό. Να είσαι δημιουργική σημαίνει να περάσεις μια πλούσια μέρα, έχοντας απλώς επίγνωση όσων κάνεις και συμβαίνουν· χωρίς κανέναν εξαναγκασμό· χωρίς σύγκρουση, φόβο ή σύγκριση. 

  Βλέπεις, υπάρχουν σπάνιες στιγμές που νιώθουμε έτσι και το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας είναι φτιαγμένο από διαβρωτικές αναμνήσεις, απογοητεύσεις, μάταιες προσπάθειες κι εκείνο που είναι αληθινό, να προσπερνάει. Το σύννεφο της μονοτονίας καλύπτει τα πάντα κι εκείνο που είναι αληθινό, σβήνει. Είναι πράγματι αρκετά κοπιαστικό να διαπεράσεις αυτό το σύννεφο και να βρεθείς στο απλό, καθαρό φως. Απλώς δες τα όλα τούτα κι αυτό είναι όλο. Μην προσπαθήσεις να είσαι απλή. Αυτή η προσπάθεια το μόνο που καταφέρνει είναι να γεννάει περιπλοκές και δυστυχία. Προσπάθεια σημαίνει ότι θέλεις να γίνεις κάτι και το να θέλεις να γίνεις κάτι σημαίνει πάντοτε επιθυμία — με όλες της τις απογοητεύσεις.

  Είναι πολύ σημαντικό να ελευθερώσει κανείς τον εαυτό του από κάθε συναισθηματική, ψυχολογική ταραχή, πράγμα που δεν σημαίνει ότι πρέπει να σκληρύνει απέναντι στη ζωή. Αυτού του είδους οι ταραχές χτίζουν σταδιακά ποικίλες ψυχολογικές αντιστάσεις που επηρεάζουν και το σώμα, φέρνοντας διάφορες αρρώστιες. Η ζωή είναι μια σειρά από γεγονότα (επιθυμητά και ανεπιθύμητα)· και όσο μαζεύουμε, όσο ξεδιαλέγουμε εκείνα που θα κρατήσουμε κι εκείνα που θα πετάξουμε, θα υπάρχει αναπόφευκτα η σύγκρουση (της δυαδικότητας) που αυτή η είναι η ταραχή. Αυτή η σειρά από ταραχές σκληραίνει το νου, την καρδιά· είναι μια διαδικασία κλεισίματος στον εαυτό, οπότε υπάρχει πόνος. Χρειάζεται τεράστια επίγνωση για να επιτρέψεις στην κίνηση της ζωής να γίνει αποδεκτή χωρίς καμία επιλογή, χωρίς καμία κίνηση προς οτιδήποτε επιθυμητό ή ανεπιθύμητο. Το θέμα δεν είναι να προσπαθείς όλη την ώρα να έχεις επίγνωση, πράγμα που είναι κουραστικό, αλλά να δεις την αναγκαιότητα της αλήθειας που φέρνει η επίγνωση, οπότε θ' ανακαλύψεις ότι αυτή η ίδια η αναγκαιότητα ενεργεί χωρίς να πιέζεσαι να έχεις επίγνωση.

  Μπορεί κανείς να ταξιδεύει, να έχει μορφωθεί στα καλύτερα σχολεία σε διάφορα μέρη του κόσμου· να έχει τις καλύτερες κατευθύνσεις, την καλύτερη τροφή, να ζει στο καλύτερο κλίμα· όλα αυτά, όμως, φέρνουν νοημοσύνη; Όλοι μας γνωρίζουμε τέτοιους ανθρώπους· είναι νοήμονες; Οι Κομμουνιστές, όπως κι άλλοι, όπως οι Καθολικοί, προσπαθούν να ελέγχουν και να πλάθουν το νου. Αυτό ακριβώς το πλάσιμο του νου έχει κάποια ολοφάνερα αποτελέσματα: ένα νου περισσότερο αποδοτικό και κάπως πιο γρήγορο και ξύπνιο. Αλλά όλες αυτές οι ικανότητες φέρνουν πράγματι νοημοσύνη; Οι πιο μορφωμένοι άνθρωποι, εκείνοι που κατέχουν ατέλειωτες πληροφορίες και γνώση, κι εκείνοι που έχουν επιστημονική μόρφωση, έχουν νοημοσύνη; Δεν νομίζεις ότι η νοημοσύνη είναι κάτι τελείως διαφορετικό; Στη πραγματικότητα είναι ολοκληρωτική ελευθερία από το φόβο. Εκείνοι που η ηθική τους βασίζεται στο να νιώθουν ασφάλεια, κάθε είδους ασφάλεια, δεν είναι ηθικοί, γιατί η επιθυμία για ασφάλεια είναι αποτέλεσμα του φόβου. Ο φόβος και η συγκράτηση από φόβο, πράγμα που το ονομάζουμε ηθική, στην πραγματικότητα δεν είναι ηθική. Νοημοσύνη είναι η ολοκληρωτική ελευθερία από το φόβο· νοημοσύνη δεν είναι να είσαι καθωσπρέπει ούτε οι διάφορες αρετές που έχουν καλλιεργηθεί από φόβο. Στην κατανόηση του φόβου υπάρχει κάτι που είναι τελείως διαφορετικό από τις θεωρίες του νου.

“ Ευτυχισμένος είναι ο άνθρωπος που δεν είναι τίποτα „
© 2013 Krishnamurti Library of Athens, all rights reserved.