Γράμμα 13

Από το βιβλίο "«Γράμματα σε Μία Νεαρή Φίλη»"

  Το αίσθημα του ανικανοποίητου είναι πάρα πολύ έντονο και νομίζει κανείς ότι μια ιδεολογία -ο κομμουνισμός ή κάποια άλλη- θα δώσει λύση στα πάντα, θα διώξει μακριά ακόμα και το ανικανοποίητο, πράγμα που φυσικά δεν μπορεί να γίνει ποτέ. Ο κομμουνισμός ή οποιαδήποτε άλλη οργανωμένη θρησκευτική διαμόρφωση δεν μπορεί ποτέ να διώξει το ανικανοποίητο· κι όμως δοκιμάζει κανείς κάθε τρόπο για να το καταπνίξει, να του δώσει μια συγκεκριμένη μορφή, να βρει ικανοποίηση· αλλά εκείνο είναι πάντα εκεί. Νομίζει κανείς ότι είναι λάθος να 'ναι ανικανοποίητος, ότι φυσιολογικά δεν είναι σωστό, αλλά παρόλα αυτά δεν μπορεί να το διώξει· το ανικανοποίητο πρέπει να κατανοηθεί. Κατανοώ σημαίνει: δεν καταδικάζω. Έτσι ερεύνησέ το, παρακολούθησέ το χωρίς καμιά επιθυμία να τ' αλλάξεις, να το βάλεις σε κάποιο κανάλι. Να 'χεις επίγνωση πώς λειτουργεί το ανικανοποίητο μέσα στη διάρκεια της ημέρας· κατάλαβε τους τρόπους που μεταχειρίζεται και μείνε μόνη μαζί του.

  Η ελευθερία έρχεται όταν ο νους είναι μόνος. Έτσι, για διασκέδαση, κράτα το νου σου ακίνητο, ελεύθερο από κάθε σκέψη. Παίξε μ' αυτό, μην το κάνεις καμιά σοβαρή υπόθεση· μην αγωνίζεσαι να έχεις επίγνωση και άσε το νου να είναι ακίνητος.

  Όταν κυνηγάει κανείς την εκπλήρωση όσων επιθυμεί, υπάρχει πάντα απογοήτευση. Θέλουμε διαρκώς να νοιώθουμε την ευχαρίστηση που δίνει η εκπλήρωση μιας επιθυμίας και θέλουμε να συνεχίζεται αδιάκοπα αυτή η ευχαρίστηση. Στο τέλος μιας ευχαρίστησης υπάρχει απογοήτευση που κάποτε φέρνει  και πόνο. Τότε ο νους αναζητά ξανά την εκπλήρωση επιθυμιών σε διαφορετικές κατευθύνσεις και συναντά και πάλι την απογοήτευση. Αυτή η απογοήτευση πάει με με την κίνηση του νου που ασχολείται μόνο με τον εαυτό του, πράγμα που είναι απομόνωση· χωριστικότητα· μοναξιά· κι απ’ όλο αυτό θέλει ο νους να δραπετεύσει σε κάποια μορφή εκπλήρωσης επιθυμίας. Η πάλη για εκπλήρωση φέρνει τη σύγκρουση της δυαδικότητας.  Όταν ο νους δει τη ματαιότητα ή την αλήθεια της εκπλήρωσης, όπου υπάρχει πάντα απογοήτευση, τότε μόνο μπορεί να βρεθεί σ' εκείνη την κατάσταση της μοναχικότητας απ' όπου δεν υπάρχει θέμα φυγής. Όταν ο νους είναι σ' αυτή την κατάσταση μοναχικότητας, χωρίς καμία φυγή, τότε μόνον υπάρχει ελευθερία. Η διαίρεση υπάρχει εξαιτίας της επιθυμίας για εκπλήρωση· η απογοήτευση είναι διαίρεση στα δύο.

  Δεν πρέπει να σου συμβεί πια κανενός είδους ταραχή — ούτε καν η πιο φευγαλέα. Αυτού του είδους οι ψυχολογικές αντιδράσεις επιδρούν στο σώμα με δυσάρεστα αποτελέσματα. Να είσαι πολύ δυνατή μέσα σου. Να είσαι στέρεη και ξεκάθαρη. Να έχεις πληρότητα· όχι να κάνεις προσπάθεια να έχεις πληρότητα, να έχεις. Μην εξαρτιέσαι από κανέναν κι από τίποτα. Μην εξαρτιέσαι  από καμιά εμπειρία ή ανάμνηση· η εξάρτηση από το παρελθόν όσο ευχάριστη κι αν είναι, το μόνο που κάνει είναι να κομματιάζει το παρόν. Να έχεις επίγνωση και άσε αυτή την επίγνωση να είναι άθικτη και αδιάσπαστη έστω και για ένα λεπτό.

  Ο ύπνος είναι ουσιαστικός· φαίνεται ότι κατά τη διάρκεια του ύπνου αγγίζει κανείς άγνωστα βάθη που ο συνειδητός νους δεν μπορεί ποτέ ν' αγγίξει ή να έχει την εμπειρία τους. Πιθανόν αυτό δεν είναι πολύ ξεκάθαρο αλλά, απλώς διάβασέ το και παίξε μαζί του. Νιώθω ότι υπάρχουν μερικά πράγματα που ποτέ δεν μπορεί να είναι ξεκάθαρα. Δεν υπάρχουν κατάλληλες λέξεις, ωστόσο αυτά βρίσκονται εκεί.

  Ειδικά για σένα, είναι σημαντικό να έχεις ένα σώμα που να μην έχει κανενός είδους ασθένεια. Πρέπει - ήσυχα και με τη θέλησή σου, να βάλεις κατά μέρος όλες τις ευχάριστες αναμνήσεις και εικόνες -  έτσι ώστε ο νους σου να είναι ελεύθερος και αμόλυντος για εκείνο που είναι αληθινό. Σε παρακαλώ πολύ, πρόσεξε όσα γράφονται εδώ. Οποιαδήποτε εμπειρία, οποιαδήποτε σκέψη, πρέπει να τελειώνουν κάθε μέρα, κάθε λεπτό, αμέσως μόλις εμφανίζονται ώστε ο νους να μην απλώνει τις ρίζες τους στο μέλλον. Αυτό είναι πραγματικά σπουδαίο, γιατί αυτό είναι η πραγματική ελευθερία. Μ’ αυτόν τον τρόπο δεν υπάρχει εξάρτηση· και η εξάρτηση φέρνει πόνο, καθώς επηρεάζει το σώμα και θρέφει την ψυχολογική αντίσταση. Κι όπως είπες, η αντίσταση δημιουργεί προβλήματα: να πετύχεις, να γίνεις τέλειος κ.λπ. Στην αναζήτηση υπάρχει πάλη, προσπάθεια, κόπος· αυτός ο κόπος, αυτή η πάλη αναπόφευκτα τελειώνει σε απογοήτευση.  Σ' αυτή την ίδια τη διαδικασία να φτάσεις κάπου, – «θέλω κάτι» ή «θέλω να γίνω κάτι» .- υπάρχει η λαχτάρα για περισσότερο και το περισσότερο δεν έχει τέλος κι έτσι υπάρχει πάντα μια αίσθηση ότι κάτι σ' εμποδίζει. Κι έτσι υπάρχει πόνος και για μια ακόμα φορά, στρέφεται κανείς σε κάποια άλλη μορφή εκπλήρωσης, με τις αναπόφευκτες συνέπειες. Οι επιπλοκές της πάλης, της προσπάθειας είναι τεράστιες.  Αλλά, γιατί ψάχνει κανείς; Γιατί ο νους ψάχνει ασταμάτητα και τι τον κάνει να ψάχνει; Το ξέρεις - ή μάλλον - έχεις επίγνωση ότι ψάχνεις; Αν έχεις, τότε ξέρεις ότι το αντικείμενο του ψαξίματός σου αλλάζει από περίοδο σε περίοδο. Βλέπεις τη σημασία της αναζήτησης με τις απογοητεύσεις και τους πόνους της; Βλέπεις ότι όταν βρίσκεις κάτι  που είναι πολύ ικανοποιητικό και μείνεις εκεί, έρχεται μια αποτελμάτωση, με τις χαρές και τους φόβους της, με τις προόδους της και την επιθυμία να γίνεις κάτι; Όταν έχεις επίγνωση ότι ψάχνεις, είναι δυνατόν ο νους να πάψει κάποια στιγμή ψάχνει; Και όταν ο νους δεν ψάχνει, τότε ποια είναι η άμεση, η πραγματική αντίδραση ενός  νου που δεν ψάχνει;   Παίξε μ' αυτό και βρες τι γίνεται· μην πιέσεις τίποτα, μην αφήσεις το νου να αναγκάσει τον εαυτό του να ζήσει κάποια ιδιαίτερη εμπειρία, γιατί τότε θα γεννήσει ψευδαισθήσεις για τον εαυτό του.

  Είδα κάποιον που πέθαινε. Πόσο φοβόμαστε το θάνατο! Εκείνο που φοβόμαστε, στην πραγματικότητα, είναι η ζωή· δεν ξέρουμε πώς να ζήσουμε· ξέρουμε μόνο τη θλίψη και ο θάνατος δεν είναι παρά η έσχατη θλίψη. Χωρίζουμε τη ζωή στο να ζούμε και στο να πεθαίνουμε. Οπότε, αναπόφευκτα, υπάρχει ο πόνος του θανάτου που με τον αποχωρισμό που τον συνοδεύει, φέρνει τη μοναξιά, την απομόνωση. Η ζωή και ο θάνατος είναι μία κίνηση, όχι δύο ξεχωριστές καταστάσεις. Το να ζεις, σημαίνει να πεθαίνεις, να πεθαίνεις ως προς το καθετί που σου συμβαίνει και να ξαναγεννιέσαι κάθε μέρα. Αυτό δεν είναι ένα θεωρητικό απόφθεγμα, αλλά κάτι για να το δοκιμάσει κανείς και να το ζήσει.  Εκείνο που καταστρέφει τελείως το να «υπάρχεις» απλώς, είναι να θέλεις, να έχεις τη μόνιμη επιθυμία να είσαι κάτι. Αυτό το να «υπάρχεις απλώς» είναι τελείως διαφορετικό από τον ύπνο της ικανοποίησης, της εκπλήρωσης ή τα συμπεράσματα της λογικής. Αυτός ο τρόπος ύπαρξης, δεν παίρνει υπόψη του το «εγώ». Κάποιο ναρκωτικό, κάποιο ενδιαφέρον, κάτι που σε απορροφάει, μια πλήρης ταύτιση, μπορεί να φέρει μια επιθυμητή κατάσταση που είναι και πάλι είναι απλώς ο νους που νοιάζεται μόνο για τον εαυτό του. Αληθινή ύπαρξη σημαίνει σταμάτημα αυτής της επιθυμίας. Παίξε με τούτες τις σκέψεις και πειραματίσου με κέφι.

“ Ευτυχισμένος είναι ο άνθρωπος που δεν είναι τίποτα „
© 2013 Krishnamurti Library of Athens, all rights reserved.